เครื่องตัดไฟรั่ว (กันดูด) จำเป็นแค่ไหน? RCD กับ RCBO ต่างกันยังไง

เครื่องตัดไฟรั่วทำงานยังไง

ปกติไฟที่วิ่งออกไปกับไฟที่วิ่งกลับต้องเท่ากัน ถ้ามีไฟส่วนหนึ่งหายไป เช่น ไหลผ่านตัวคนลงดิน หรือรั่วผ่านเครื่องใช้ที่ชำรุด เครื่องตัดไฟรั่วจะจับความต่างนั้นได้แล้วตัดไฟในเสี้ยววินาที

ตัวที่ใช้ป้องกันคนมักตั้งไว้ที่ 30 มิลลิแอมป์ ตัวเลขนี้จะเขียนไว้บนตัวอุปกรณ์ว่า 30mA

RCD, RCCB, RCBO ต่างกันยังไง

• RCD เป็นชื่อเรียกรวมของอุปกรณ์ตัดไฟรั่วทุกแบบ
• RCCB ตัดเฉพาะไฟรั่ว ไม่ตัดเมื่อใช้ไฟเกินหรือลัดวงจร ต้องใช้คู่กับเบรกเกอร์ปกติ
• RCBO รวมสองอย่างไว้ในตัวเดียว ตัดทั้งไฟรั่ว ไฟเกิน และลัดวงจร

ในบ้าน มักเห็นสองแบบ แบบแรกคือตัวเดียวคุมทั้งตู้ แบบที่สองคือใช้ RCBO แยกเฉพาะวงจรที่เสี่ยง เช่น ห้องน้ำ เครื่องทำน้ำอุ่น ปลั๊กนอกบ้าน แบบแยกวงจรมีข้อดีตรงที่ถ้ามีไฟรั่วจุดเดียว ไฟดับเฉพาะวงจรนั้น ไม่ดับทั้งบ้าน

บ้านต้องมีไหม

ควรมีครับ โดยเฉพาะวงจรที่เกี่ยวกับน้ำและความชื้น เช่น ห้องน้ำ เครื่องทำน้ำอุ่น ครัว ปลั๊กนอกบ้าน และปั๊มน้ำ มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าของไทยก็กำหนดให้วงจรกลุ่มนี้มีเครื่องตัดไฟรั่ว

บ้านเก่าหลายหลังยังไม่มี หรือมีแต่ตัวเก่ามากจนไม่รู้ว่ายังทำงานอยู่ไหม

มีกันดูดแล้ว ยังต้องมีสายดินไหม

ต้องมีครับ สองอย่างทำงานคนละหน้าที่ สายดินพาไฟที่รั่วลงดินทันทีที่เครื่องใช้ชำรุด ทำให้เครื่องตัดไฟรั่วตัดได้ตั้งแต่ก่อนมีคนไปแตะ ถ้าไม่มีสายดิน ไฟจะรอรั่วผ่านตัวคนก่อน เครื่องถึงจะตัด ซึ่งก็คือโดนดูดไปแล้วนั่นเอง

ตัดบ่อย ๆ หมายความว่าอะไร

อย่ามองว่าเครื่องเสียหรือไวเกินไปครับ ส่วนใหญ่มันกำลังบอกว่ามีไฟรั่วจริงที่ไหนสักแห่ง ที่เจอบ่อยคือเครื่องทำน้ำอุ่นที่ฮีตเตอร์เริ่มเสื่อม สายไฟเก่าที่ฉนวนกรอบ ปลั๊กนอกบ้านที่โดนน้ำ และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีความชื้นเข้า

ลองถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าทีละตัว ถ้าถอดตัวไหนแล้วหายตัด ตัวนั้นน่าจะเป็นต้นเหตุ ถ้าถอดหมดแล้วยังตัด ปัญหาอาจอยู่ที่สายไฟในบ้าน ให้ช่างไล่เช็กครับ อย่าเปลี่ยนไปใช้ตัวที่ค่ามิลลิแอมป์สูงขึ้นเพื่อให้หายตัด

เกี่ยวกับการชาร์จรถไฟฟ้ายังไง

เครื่องชาร์จ EV ต้องมีเครื่องตัดไฟรั่วเหมือนกัน แต่ไฟรั่วจากระบบชาร์จอาจเป็นไฟกระแสตรง ซึ่ง RCD แบบธรรมดา (Type AC) จับไม่ได้ จึงต้องใช้ Type B หรือใช้ Type A คู่กับเครื่องชาร์จที่มีระบบตรวจจับไฟรั่วกระแสตรงในตัว ช่างควรเช็กสเปกเครื่องชาร์จก่อนเลือกอุปกรณ์

ทดสอบเองได้ทุกเดือน

บนตัวเครื่องตัดไฟรั่วจะมีปุ่มเขียนว่า T หรือ TEST กดแล้วต้องตัดไฟทันที ถ้ากดแล้วไม่ตัด แปลว่าเครื่องไม่ทำงาน ควรเปลี่ยน กดทดสอบเดือนละครั้งก็พอครับ ใช้เวลาไม่ถึงนาที

คำถามที่พบบ่อย